çekmek
EylemTür İşaretler?
a. = ad • alay = alay yollu • Alm. = Almanca • anat. = anatomi • Ar. = Arapça • argo = argo söz • ask. = askerlik • bağ. = bağlaç • bit. b. = bitki bilimi • biy. = biyoloji • bl. = bilişim • Bulg. = Bulgarca • coğ. = coğrafya • ç. = çokluk • db. = dil bilgisi • -de = -de durum ekiyle kullanılan fiil • den. = denizcilik • -den = -den durum ekiyle kullanılan fiil • dil b. = dil bilimi • din b. = din bilgisi • e. = edat • -e = -e durum ekiyle kullanılan fiil • ed. = edebiyat • eğt. = eğitim bilimi • ekon. = ekonomi • Erm. = Ermenice • esk. = eskimiş • Far. = Farsça • fel. = felsefe • fiz. = fizik • fizy. = fizyoloji • Fr. = Fransızca • geom. = geometri • gök b. = gök bilimi • hkr. = hakaret yollu • hay. b. = hayvan bilimi • hlk. = halk ağzında • huk. = hukuk • -i = -i durum ekiyle kullanılan fiil • İbr. = İbranice • İng. = İngilizce • İsp. = İspanyolca • İt. = İtalyanca • jeol. = jeoloji • kaba = kaba konuşmada • kim. = kimya • Kor. = Korece • Lat. = Latince • -le = ile edatıyla kullanılan fiil • Mac. = Macarca • man. = mantık • mat. = matematik • mdn. = madencilik • mec. = mecaz • meteor. = meteoroloji • mim. = mimarlık • min. = mineroloji • Moğ. = Moğolca • müz. = müzik • nsz. = nesne almayan fiil • öz. = özel • Port. = Portekizce • ruh b. = ruh bilimi • Rus. = Rusça • Rum. = Rumca • sf. = sıfat • sin. = sinema • Sl. = Slavca • sp. = spor • şaka = şaka yollu • T. = Türkçe • tar. = tarih • tek. = teknik • tekno. = teknoloji • tıp = tıp • tic. = ticaret • tiy. = tiyatro • tkz. = teklifsiz konuşmada • top. b. = toplum bilimi • TV = televizyon • ünl. = ünlem • vb. = ve benzerleri • yar. = yardımcı fiil • Yun. = Yunanca • zf. = zarf • zm. = zamir
-bi gibi biçimler: ünlüyle başlayan ek aldığında aldığı biçim (örn. dip → dibi).

Anlamlar

1.) -e, -i
Bir şeyi tutup kendine veya başka bir yöne doğru yürütmek
“Hepsi iskemleleri çekerek masanın etrafında bir halka yapmaya hazırlanıyorlardı.”
Reşat Nuri Güntekin
2.)
Taşıtı bir yere bırakmak, koymak
3.)
► germek
“İpi çekmek.”
4.)
İçine almak, emmek
5.)
Bir yerden başka bir yere taşımak
“Ekini tarladan çekmek.”
6.)
Bir amaçla ortadan kaldırmak
“Piyasadaki parayı çekmek.”
7.)
Üzerinde bulunan bir silahla saldırmak için davranmak
“Elindeki tabancayı tetiğine basmak için yeni çekivermiş gibiydi.”
Tarık Buğra
8.)
Atmak, vurmak
“Dayak çekmek. Şut çekmek.”
9.)
Bir kimseyi veya bir şeyi geri almak
10.)
Güç durumlara dayanmak, katlanmak
“Yalnız bende meçhul bir hastalık vardı. Sekiz yaşından beri çekiyordum.”
Peyami Safa
11.)
Tartıda ağırlığı olmak
“Tartsaydınız kırk, kırk beş kilodan fazla çekmezdi.”
Peyami Safa
12.)
► döşemek
“Kablo çekmek.”
13.)
Herhangi bir engel kurmak
“Derenin kış yaz kurumayan suları böğürtlen fidanlarını yükseltmiş, iki tarafa yemiş dolu bir koyu çit çekmiş.”
Refik Halit Karay
14.)
Şans denemek amacıyla hazırlanmış kâğıtlardan birini almak
“Birisi niyet çeksin de biz de bir lokma bir şey yiyelim diye bekleşiyorlar.”
Sait Faik Abasıyanık
15.)
İmbik yardımı ile elde etmek
“İspirto çekmek. Gül yağı çekmek.”
16.)
Çizgi durumunda uzatmak
17.)
Aynısını yazmak veya çizmek
“Yazıyı temize çekmek. Kopya çekmek.”
18.)
Tedavi amacıyla şişe, vantuz, sülük vb.ni uygulamak
“Bardak çekmek.”
19.)
Bir yerden bir şeyi yukarı doğru almak
20.)
Görüntüyü bir aletle özel bir nesne üzerine kaydetmek
“Fotoğraf çekmek. Film çekmek.”
21.)
Taşıma gücü olmak
“Bu araba 500 kilodan çok yük çekmez.”
22.)
Bir şeyi öğütmek
“Kahve çekmek.”
23.)
Protesto, poliçe, çek vb. düzenleyip yürürlüğe koymak
24.)
Hoşa gitmek, sarmak
25.)
Kaçan ilmeği örmek
“Çorap çekmek.”
26.)
Masrafını karşılamak, ikramda bulunmak
“Beni Konya Lezzet Lokantasına götürdü, âlâ bir öğle yemeği çekti.”
Halide Edip Adıvar
27.)
Bir duyguyu içinde yaşatmak
“Ona yanıyorum, onun hasretini çekiyorum.”
Refik Halit Karay
28.)
Yürütmek, sürmek
“Aheste çek kürekleri mehtap uyanmasın.”
Yahya Kemal Beyatlı
29.) -e
Bir kimse ailesinden birine herhangi bir bakımdan benzemek
“Yeğeninin ona çeken tek yanı yoktur.”
Tarık Buğra
30.)
Bir şeyin içyüzünü anlamak amacıyla bir kimseyi sıkıştırmak
“Sorguya çekmek.”
31.) -e, -i
Herhangi bir anlama almak
“Bak, sözümü nereye çekti!”
32.) -e, -i
Örtmek, giymek
“Yorganınızı başınıza çeker ve uykunuza devam edersiniz.”
Refik Halit Karay
33.) -e, -i
Dişi hayvanı çiftleşmek için erkeğin yanına götürmek
34.)
Yol, ay sürmek
“Sevmediğim ayların çoğu otuz bir çeker, uzundur.”
Burhan Felek
35.) nesnesiz
Daralıp kısalmak
“Kumaşı yıkayınca çekti.”
36.)
Bir şeyi asmak
“Açıkta durduk. Demir attık. Kayığa tehlike bayrakları çektik.”
Halikarnas Balıkçısı
37.)
Boya, badana vb. sürmek
38.)
Bir şey yollamak
“Çektikleri telgrafı babasıyla annesi, bakalım, alabilecekler mi?”
Attilâ İlhan
39.)
Bir şeyi emip dışarıya çıkarmak
“Tulumba, suyu iyi çekiyor. Baca iyi çekiyor.”
40.)
Hamur vb. iyice pişmiş duruma gelmek
41.) fizik
Bir cisim, belli bir yakınlıktaki başka bir cismi kendisine yaklaşmaya zorlamak, itmek karşıtı
42.) teknik
Vericiden gelen dalgaları algılayarak televizyon, radyo, telefon vb. aygıtlarla bağlantı kurmak
43.) argo
İçki içmek
“Çok kimse rakısını bağında çekiyordu.”
Falih Rıfkı Atay

Etimoloji

Bu madde için etimoloji bilgisi bulunmuyor.

Eş Anlam

almak • asmak • atmak • dayanmak • döşemek • emmek • germek • giymek • içki içmek • içmek • katlanmak • öğütmek • sarmak • sürmek • taşımak • tasrif etmek • yısa etmek • yollamak • yürütmek

Zıt Anlam

Bu madde için zıt anlamlı kaydı bulunmuyor.

Dil Bilgisi

Bu madde için ek dil bilgisi bulunmuyor.

Deyimler

Bu kelimeye bağlı veya kelimenin geçtiği deyim bulunamadı.

Atasözleri

Bu kelimeye bağlı veya kelimenin geçtiği atasözü bulunamadı.

Kalıp söz

Bu kelimeye bağlı veya kelimenin geçtiği kalıp söz bulunamadı.

Çekimler ve Sözcük Biçimleri

Bu madde için kayıtlı çekim veya sözcük biçimi bulunmuyor.

Kaynak ve Kayıt Bilgisi

Kaynak sınıfıResmî kaynak
Kaynak
Türk Dil Kurumu
Kayıt durumu
Editoryal olarak onaylandı
Kaynak bağlantısı
Sürüm / aktarım
Kullanıcı JSON aktarımı
Kullanım notu
CC BY-SA / GFDL (madde kaynak lisansı)
Kullanım etiketleri
-e, -i, nesnesiz, fizik, teknik, argo
← Sözlüğe dön