bir aşağı bir yukarı
zarfTür İşaretler?
a. = ad • alay = alay yollu • Alm. = Almanca • anat. = anatomi • Ar. = Arapça • argo = argo söz • ask. = askerlik • bağ. = bağlaç • bit. b. = bitki bilimi • biy. = biyoloji • bl. = bilişim • Bulg. = Bulgarca • coğ. = coğrafya • ç. = çokluk • db. = dil bilgisi • -de = -de durum ekiyle kullanılan fiil • den. = denizcilik • -den = -den durum ekiyle kullanılan fiil • dil b. = dil bilimi • din b. = din bilgisi • e. = edat • -e = -e durum ekiyle kullanılan fiil • ed. = edebiyat • eğt. = eğitim bilimi • ekon. = ekonomi • Erm. = Ermenice • esk. = eskimiş • Far. = Farsça • fel. = felsefe • fiz. = fizik • fizy. = fizyoloji • Fr. = Fransızca • geom. = geometri • gök b. = gök bilimi • hkr. = hakaret yollu • hay. b. = hayvan bilimi • hlk. = halk ağzında • huk. = hukuk • -i = -i durum ekiyle kullanılan fiil • İbr. = İbranice • İng. = İngilizce • İsp. = İspanyolca • İt. = İtalyanca • jeol. = jeoloji • kaba = kaba konuşmada • kim. = kimya • Kor. = Korece • Lat. = Latince • -le = ile edatıyla kullanılan fiil • Mac. = Macarca • man. = mantık • mat. = matematik • mdn. = madencilik • mec. = mecaz • meteor. = meteoroloji • mim. = mimarlık • min. = mineroloji • Moğ. = Moğolca • müz. = müzik • nsz. = nesne almayan fiil • öz. = özel • Port. = Portekizce • ruh b. = ruh bilimi • Rus. = Rusça • Rum. = Rumca • sf. = sıfat • sin. = sinema • Sl. = Slavca • sp. = spor • şaka = şaka yollu • T. = Türkçe • tar. = tarih • tek. = teknik • tekno. = teknoloji • tıp = tıp • tic. = ticaret • tiy. = tiyatro • tkz. = teklifsiz konuşmada • top. b. = toplum bilimi • TV = televizyon • ünl. = ünlem • vb. = ve benzerleri • yar. = yardımcı fiil • Yun. = Yunanca • zf. = zarf • zm. = zamir
-bi gibi biçimler: ünlüyle başlayan ek aldığında aldığı biçim (örn. dip → dibi).

Anlamlar

1.) zarf
amaçsız olarak gidip gelmeyi anlatan bir söz
“Karabibik tenha sokakta bir aşağı bir yukarı gezinmekteydi.”
Nabizade Nâzım

Etimoloji

Bu madde için etimoloji bilgisi bulunmuyor.

Eş Anlam

Bu madde için eş anlamlı kaydı bulunmuyor.

Zıt Anlam

Bu madde için zıt anlamlı kaydı bulunmuyor.

Dil Bilgisi

Bu madde için ek dil bilgisi bulunmuyor.

Deyimler

Bu kelimeye bağlı veya kelimenin geçtiği deyim bulunamadı.

Atasözleri

Bu kelimeye bağlı veya kelimenin geçtiği atasözü bulunamadı.

Kalıp söz

Bu kelimeye bağlı veya kelimenin geçtiği kalıp söz bulunamadı.

İlişkili Sözler

İlişkili ... bir hâl almak (hâle girmek)
... bir duruma gelmek
İlişkili bir ... bir (veya bir de)
hem ... hem
İlişkili bir abam (postum) var atarım, nerede olsam yatarım
tek başına yaşayan bir kimse, sorumluluğunda başkaları olmadığı için rahat hareket eder
İlişkili bir adama kırk gün ne dersen o olur
"sürekli telkinlerle bir kişinin bilinç altına birtakım inançlar, duygular yerleştirilebilir" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir ağaçta gül de biter diken de
"bir aileden iyi insan da çıkar, kötü insan da" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir ağızdan çıkıp bin dile yayılır
"ortaya atılan bir söz çok çabuk yayılır" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir anaya bir kız, bir kafaya bir göz
"bir başa bir göz ne kadar gerekli ise bir anneye bir kız çocuk da o denli gereklidir" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir arpa boyu (gitmek veya yol almak)
çok az (gitmek veya yol almak)
İlişkili bir ayağı çukurda olmak
ağır hastalık vb. sebeplerle yaşayacak çok az zamanı kalmış olmak • çok yaşlanmış olmak
İlişkili bir ayak üstünde bin yalan söylemek
çok kısa sürede pek çok yalan söylemek
İlişkili bir ayak üstünde kırk yalanın belini bükmek
çok kısa sürede pek çok yalan söylemek
İlişkili bir ayak üzerinde (veya üstünde)
çok kısa zamanda
İlişkili bir baba dokuz evladı besler, dokuz evlat bir babayı beslemez
"çok çocuğu olan baba, her çocuk babasına bakılmasını ötekinden beklediği için sıkıntıda kalır" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir baltaya sap olamamak
belli bir iş sahibi olamamak
İlişkili bir bardak suda fırtına koparmak
önemsiz, küçük bir sorunu çok büyütmek
İlişkili bir başa bir göz yeter
“bir şey, ihtiyacı giderecek kadar olsa yeter” anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir başka (olmak)
benzersiz, eşsiz (olmak)
İlişkili bir baştan (veya uçtan) bir başa (veya uca)
bir yerin bir sınırından öbür sınırına kadar
İlişkili bir ben, bir de Allah bilir
"çok sıkıntı içindeyim, bunu kimse anlayamaz" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir biçimine getirmek
çözüm yolu bulmak • sırasını, fırsatını bulmak, punduna getirmek, en uygun durumunu yakalamak
İlişkili bir boka yaramamak
hiçbir şeye elverişli olmamak
İlişkili bir bu eksikti
sıkıntılı bir durum varken bir yenisinin çıkması üzerine söylenen bir söz
İlişkili bir çatı altında (olmak veya bulunmak)
aynı yapı, kurum, kuruluş vb. içinde (olmak)
İlişkili bir çekirdek geri kalmamak
bütünüyle denk olmak
İlişkili bir çiçekle bahar (veya yaz) olmaz
"küçük, güzel bir belirti ile doyurucu sonuca ulaşılmaz" anlamında kullanılan bir söz • çapkın kimseler için kullanılan bir söz
İlişkili bir çöplükte iki horoz ötmez
bir yerde iki kişi baş olmaz
İlişkili bir çuval inciri berbat etmek
düzelmekte olan bir durumu yersiz, yanlış davranışlarla bozmak
İlişkili bir dalda durmamak
sık sık iş veya düşünce değiştirmek
İlişkili bir de
var olana katarak, fazladan • umulanın veya beklenilenin dışında bir durumu anlatan cümlelerin başına gelir
İlişkili bir dediği bir dediğini tutmamak
söyledikleri birbirine uymamak, tutarsız konuşmak
İlişkili bir dediği iki olmamak
her istediği yapılmak
İlişkili bir dediğini iki etmemek
her istediğini hemen yapmak
İlişkili bir deli kuyuya bir taş atar, kırk akıllı çıkaramazmış
"bir insan bazen akla ve mantığa sığmayan bir iş yapar; yapılan iş, hiçbir kurala uymadığı için pek çok akıllı insan bunu düzeltmeye çalışır, fakat başaramaz" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir deri bir kemik (kalmak)
çok zayıf (olmak)
İlişkili bir dikili ağacı olmamak
hiçbir şeyi, malı mülkü olmamak
İlişkili bir dikiş kaldı
nerede ise, az kaldı
İlişkili bir dokun bin ah işit (veya dinle) (kâseifağfurdan)
"insanları konuşturmak için biraz dertlerini deşmek yeter" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir don bir gömlek
yarı çıplak
İlişkili bir dostluk kaldı!
mal azaldığında satıcıların kullandığı müşteriyi özendirme sözü
İlişkili bir dönüm güzlük on dönüm yazlığa bedeldir
"sonbaharda ekilen bir dönümlük yerden, yazın ekilen on dönümlük yerin ürünü kadar ürün alınır" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir dudağı yerde bir dudağı gökte
masallardaki dev gibi korkunç ve çirkin
İlişkili bir düşüncedir (veya düşünce) almak
bir konuda kaygılanarak çözüm yolu bulmaya çalışmak
İlişkili bir el bir eli yıkar, iki el bir yüzü yıkar
bazı durumlarda yardımlaşmadan iş yapılamayacağını anlatan bir söz
İlişkili bir eli yağda bir eli balda (olmak)
varlık ve bolluk içinde (olmak)
İlişkili bir elin nesi var, iki elin sesi var
"başarıya ulaşmak için birlik olmak gerek" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir elin sesi çıkmaz
"bir davanın bir kişi tarafından savunulması etkili ve yeterli değildir" anlamında kullanılan bir söz • "yardımlaşarak işler daha kolay başarılır" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir elini bırakıp ötekini öpmek
aşırı saygı göstermek
İlişkili bir elinin verdiğini öbür elin görmesin
"birine yaptığın iyiliği gizli tut" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir elle verdiğini öbür elle almak
yapar göründüğü bir iyiliği, sağladığı bir çıkarla ödetmek
İlişkili bir elmanın yarısı o, yarısı bu
birbirlerine çok benzeyen kimseler için kullanılan bir söz
İlişkili bir fende kazık kakmak (veya çakmak)
bir bilgi veya bilim dalında saplanıp kalmak
İlişkili bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır
"iyilik küçük de olsa unutulmaz" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir fit bin büyü yerine geçer
"bir kimseyi başkasına karşı kışkırtmak için ara bozacak bir söz, bin büyü kadar etkilidir" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir gömlek aşağı
birinden bir derece daha düşük
İlişkili bir gömlek fazla eskitmiş olmak
birinden daha yaşlı ve daha görmüş geçirmiş olmak
İlişkili bir görüş bir kör biliş
"bir kez görmekle bir şey iyice anlaşılmaz, öğrenilmez" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir göz ağlarken öbür göz gülmez
"keder veya sıkıntı varken dostlar, akrabalar eğlenmemelidir" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir göz gülmek
hem gülüp hem ağlamak
İlişkili bir gülmedir almak (veya tutmak)
birdenbire gülmeye başlamak
İlişkili bir hâl olmak
bir şeyin çok tekrarlanması yüzünden bitkin duruma gelmek, usanmak, bezmek, fenalık gelmek • huyu değişmek • kazaya uğramak • ölmek
İlişkili bir hiç uğruna
boşuna, boş yere
İlişkili bir hizaya gelmek
düzgün sıra olmak
İlişkili bir içim su (gibi olmak)
çok güzel ve şık (kadın)
İlişkili bir iğne bir iplik olmak
iğne ipliğe dönmek
İlişkili bir ilke imza atmak
bir konuda hiç kimsenin veya kuruluşun yapmadığı bir işi gerçekleştirmek
İlişkili bir inat, bir murat
"inatçı kişi, her inadında istediği bir şeyi elde eder" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir iş olmak
anlaşılmaz, bilinmeyen bir durum olmak
İlişkili bir işaretine bakmak
bir işi yapmak için hazır beklemek
İlişkili bir işi başından kesmek
yapılması istenmeyen bir işi baştan engellemek
İlişkili bir iştir oldu
istenmeyen, kötü bir durum karşısında söylenen bir söz
İlişkili bir kafada olmak
aynı düşüncede olmak
İlişkili bir kapıya çıkmak
aynı sonuca varmak
İlişkili bir karıyla bir koca, dırdır eder her gece
"sıkıntı veya yalnızlık yüzünden iki dost bile birbiriyle dalaşır, anlamsız konuşur" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir kaşık suda boğmak
sevmediği kişinin kötü duruma düşmesini sağlamak için elinden geleni yapmak
İlişkili bir kazanda kaynamak
anlaşmak, uyuşmak, bağdaşmak
İlişkili bir kenara atılmak
unutulmak, terk edilmek, ilgi kesilmek
İlişkili bir kenarda durmak
gerektiği zaman kullanılmak üzere hazırda bulunmak
İlişkili bir kıza dünür düşmek
bir kızı evlenmek üzere başkası için istemek
İlişkili bir kızı bin kişi ister, bir kişi alır
"bir şeyi herkes ister ancak onu bir kişi elde edebilir" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir kol çengi
şen sözler ve davranışlarla çevresine neşe saçanlar için söylenen bir söz
İlişkili bir kolayını aramak
bir şeyi yapmak, çözmek için gerekli kolay ve kestirme yöntemi araştırmak
İlişkili bir kolayını bulmak
kolaylıkla yapabilmeyi sağlamak veya yapma yolunu bulmak
İlişkili bir koltuğa iki karpuz sığmaz
"aynı zamanda birden çok işle ilgilenmek başarı için sakıncalıdır" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir korkak bir orduyu bozar
"bir toplumda korkak kişi, kaygılı, heyecanlı sözleriyle kargaşa çıkarır" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir koyundan iki post çıkarmak
olması gerekenden daha fazla elde etmek
İlişkili bir Köroğlu, bir Ayvaz
bir karı kocanın çocuklarının, yakınlarının yanlarında bulunmadığını veya çocukları olmadığını anlatan bir söz
İlişkili bir köşeye atılmak
terk edilmek, ilgilenilmemek, kendi kaderine terk edilmek
İlişkili bir köşeye atmak
gerektiğinde kullanmak için bir yere koymak
İlişkili bir köşeye çekilmek
hiçbir işe karışmayarak yaşamak
İlişkili bir köşeye koymak
saklamak, biriktirmek
İlişkili bir köşeye oturmak
gelin olmak, evlenmek
İlişkili bir köşeye sinmek
kimsenin görmeyeceği bir yere saklanmak, gizlenmek, sesi çıkmaz olmak
İlişkili bir kötünün yedi mahalleye zararı vardır (veya dokunur)
"bir kötünün, yalnızca yakın çevresine değil daha geniş çevrelere de zararı dokunur" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir kulağından girip öbür kulağından çıkmak
söylenen söze önem vermemek
İlişkili bir kurşun atımı
kurşunun gidebileceği uzaklık
İlişkili bir mıh bir nal kurtarır, bir nal bir at kurtarır
"herhangi bir olayı, bir işi, bir ödevi küçümsememek, önemle ele almak gerekir" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir mum al da derdine yan
"başkalarıyla uğraşacağına kendi durumunu düşün" anlamında kullanılan bir söz
İlişkili bir noktaya kadar
belli bir sınıra kadar
İlişkili bir o kadar
ne kadar varsa o kadar daha, bir katı, bir misli
İlişkili bir o yana, bir bu yana
rastgele, birçok yere, çeşitli yönlere

Çekimler ve Sözcük Biçimleri

Bu madde için kayıtlı çekim veya sözcük biçimi bulunmuyor.

Kaynak ve Kayıt Bilgisi

Kaynak sınıfıResmî kaynak
Kaynak
Türk Dil Kurumu
Kayıt durumu
Editoryal olarak onaylandı
Kaynak bağlantısı
Sürüm / aktarım
Kullanıcı JSON aktarımı
Kullanım notu
Kullanıcı tarafından sağlanan veri; yeniden kullanım koşulları doğrulanmalı
← Sözlüğe dön